Przedstawienie urzędnika państwowego w szacie - detal z obrazu Nimfa rzeki Luo autorstwa Gu Kaizhi
Wprowadzenie i kontekst historyczny
Niemal od dnia, w którym pojawiła się odzież, ludzie zintegrowali z nią swój status społeczny, zwyczaje życiowe, gusta estetyczne i różne koncepcje kulturowe. Wygląd odzieży jest najbardziej bezpośrednim i realistycznym odzwierciedleniem krajobrazu społecznego i historycznego; w tym sensie historia odzieży jest również żywą historią rozwoju cywilizacji. Chińczycy są przyzwyczajeni do podsumowywania codziennego życia jako “odzież, żywność, mieszkanie i transport” (衣食住行, yī shí zhù xíng), stawiając odzież na pierwszym miejscu, co pokazuje jej znaczenie w życiu.
Kobieta nosząca szatę Zhaju Chuishao (szczegół z przypisywanego Zwoju Wzorowych Kobiet autorstwa Gu Kaizhi)
Okres Dynastie Wei-Jin i południowo-północna (魏晋南北朝, Wèijìn Nánběicháo): Od 220 r. n.e. do 581 r. n.e., po upadku 400-letniego panowania dynastii Han, Chiny uległy rozpadowi. Wynikające z tego konflikty, zwłaszcza Trzech Królestw i walki o władzę dwóch dynastii Jin, pozwoliły licznym okolicznym ludom koczowniczym wykorzystać okazję, zakładając ponad tuzin pomniejszych królestw na Równinach Centralnych. To sprawiło, że Chiny pogrążyły się w bezprecedensowym chaosie. Dynastie Wei-Jin i południowo-północna (魏晋南北朝, Wèijìn Nánběicháo) od III do VI wieku.
Działania wojenne i masowe migracje etniczne doprowadziły do zderzenia i wymiany różnych kultur regionalnych. Funkcjonalność tradycyjnej odzieży została wzmocniona w tym czasie, podczas gdy styl estetyczny dążył do eterycznej i oderwanej jakości, znanej jako Eteryczna i nieśmiertelna postawa (仙风道骨, Xiānfēng Dàogǔ).
Jeden z fragmentów dzieła Gu Kaizhi “Napomnienia instruktorki dla dam dworu” (wschodnia dynastia Jin), znajdującego się w British Museum w Londynie. Postać męska ma na sobie długą szatę z zakrzywionym kołnierzem i szerokimi rękawami, podczas gdy postać kobieca ma fryzurę "wo duo", nosi bluzkę z opadającymi rękawami i spódnicę sięgającą podłogi, a talia jest przewiązana wąskim paskiem ze wstążki.
Strój męski
Lakierowana czapka z gazy (漆纱笼冠, Qīshā Lóngguān)
Nakrycie głowy z lakierowanej gazy (zrekonstruowane na podstawie zachowanych malowideł na jedwabiu, murali i odkopanych figurek ceramicznych)
The Lakierowana czapka z gazy (漆纱笼冠, Qīshā Lóngguān) był bardzo charakterystycznym i głównym rodzajem nakrycia głowy podczas Dynastie Wei-Jin i południowo-północna (魏晋南北朝, Wèijìn Nánběicháo). Mogli ją nosić zarówno mężczyźni, jak i kobiety. Nazwana tak, ponieważ była wykonana z cienkiej czarnej lakierowanej gazy, czapka miała płaską górę, nauszniki zwisające po obu stronach i była zabezpieczona pod spodem jedwabnymi wstążkami.
Szlachcic i jego towarzysze w szatach z szerokimi rękawami (detal z obrazu Gu Kaizhi "Nimfa rzeki Luo")
Luźna koszula/sukienka z szerokimi rękawami (大袖宽衫, Dàxiù Kuānshān)
Ludzie w okresie Wei-Jin czcili taoizm i metafizykę. Mając nadzieję na nieśmiertelność, praktyka rafinacji i spożywania eliksirów (丹药, dānyào) było powszechne. Ponieważ spożywanie eliksirów często powodowało uczucie gorąca, obcisłe ubrania były nieodpowiednie. W połączeniu z pogonią za Eteryczna i nieśmiertelna postawa (仙风道骨, Xiānfēng Dàogǔ), ludzie w tym czasie preferowali luźne i obszerne ubrania, powszechnie znane jako Luźna koszula/sukienka z szerokimi rękawami (大袖宽衫, Dàxiù Kuānshān).
Mężczyzna w plisowanych spodniach (figurka z ceramiki z okresu północnych dynastii, zachowany oryginalny artefakt)
Kuzhe (裤褶, Kùzhě)
Kuzhe (裤褶, Kùzhě) był zasadniczo kombinacją góry i spodni, zazwyczaj składającą się z bluzki z dużymi rękawami i spodni z szerokimi nogawkami. Pierwotnie był to tradycyjny strój północnych plemion koczowniczych. Kuzhe stał się powszechny w regionach Chin Han podczas dynastii południowej i północnej. W miarę jak mankiety spodni stawały się coraz szersze, ludzie używali brokatowych pasków do wiązania nogawek spodni w celu ułatwienia poruszania się, praktyka ta nazywana była Spodnie Bound (缚裤, Fùkù). Później zarówno rękawy, jak i mankiety spodni stały się jeszcze bardziej rozbudowane, dając początek terminom takim jak Plisowana odzież z szerokimi rękawami (广袖褶衣, Guǎngxiù Zhěyī) i Spodnie z dużymi ustami (大口裤, Dàkǒu Kù), które cieszyły się dużą popularnością.
Kobieta w plisowanych spodniach (figurka z ceramiki z okresu północnych dynastii, zachowany oryginalny artefakt)
Strój naukowy
Pod wpływem dominujących trendów filozoficznych (metafizyki, taoizmu i buddyzmu) literaci i szlachta opowiadali się za nihilizmem, lekceważyli formalności, a czasem prowadzili niepohamowane życie w pogoni za tym, co nierealne. Eteryczna i nieśmiertelna postawa (仙风道骨, Xiānfēng Dàogǔ). Jeśli chodzi o odzież, przejawiało się to w preferowaniu luźnych koszul (shānzi), często noszona z odkrytą klatką piersiową, symbolizująca wolność i nieskrępowanie.
Strój kobiecy
Odzież z wieloma obszyciami i szarfami wzdłużnymi (杂裾垂髾服, Zájū Chuíshā Fú)
Kobiety w okresie Wei-Jin przymocowywały warstwy zachodzących na siebie trójkątnych tkanin dekoracyjnych do rąbka swoich strojów. shenyi (tradycyjna jednoczęściowa szata), a także zawiązać weishang (spódnica w talii), z której zwisało wiele długich szarf. Ponieważ używano miękkiego i płynnego jedwabiu, dekoracje te sprawiały, że kobiety wyglądały bardziej dynamicznie i rytmicznie podczas chodzenia. Elementy te ostatecznie połączyły się, tworząc styl znany jako Odzież z wieloma obszyciami i szarfami wzdłużnymi (杂裾垂髾服, Zájū Chuíshā Fú), co nadało kobietom Wei-Jin zwinny i eteryczny wygląd.
Przedstawienie kobiety w szacie Zhaju Chuishao - szczegół z Nimfy z rzeki Luo autorstwa Gu Kaizhi.
Koszula i spódnica (衫裙, Shānqún)
The Koszula i spódnica (衫裙, Shānqún) był powszechnym strojem dla kobiet Wei-Jin. Górna część garderoby (shān) była dopasowana, ale rękawy były szerokie i obszerne. Spódnica (qún) często miała wiele zakładek, sięgała do podłogi i była luźna i zwiewna. Ta sylwetka - dopasowana na górze i obszerna na dole - w połączeniu z bogatymi akcesoriami, ukazywała elegancki i piękny wdzięk kobiet Wei-Jin, czyniąc ją klasyczną formą tradycyjnej chińskiej odzieży damskiej.
Malowana figurka kobieca z wysokim kokiem w kształcie krzyża, ubrana w bluzkę z wąskimi rękawami i spódnicę (wydobyta z grobowca z okresu północnej Wei w Caocangpo, Xi'an, prowincja Shaanxi)Malowana figurka kobieca z wysokim kokiem w kształcie krzyża, ubrana w bluzkę z wąskimi rękawami i spódnicę (wydobyta z grobowca z okresu północnej Wei w Caocangpo, Xi'an, prowincja Shaanxi)
Damskie bułeczki
Kobiety Wei-Jin lubiły używać peruk (jiǎfà), aby ułożyć włosy w kok. Popularne style obejmowały:
- Bułka z masłem (十字髻, Shízì Jì*): Na koronie ułożono fryzurę w kształcie krzyża, a reszta włosów zwisała w dół.
- Coiled Bun (盘桓髻, Pánhuán Jì*): Włosy były wielokrotnie zwijane przed uformowaniem w kok.
- Latająca nieśmiertelna bułka (飞天髻, Fēitiān Jì*): Włosy były ułożone w pierścienie, które kołysały się w powietrzu.
Peruki były używane do zwiększenia wysokości koka, tworząc piękny, asymetryczny i uwodzicielski efekt.
Muzyk ubrany w ruqun (bluzkę i spódnicę) - figurka z ceramiki z okresu północnych dynastii (zachowany artefakt).
Strój wojskowy i pospolity
Dwuczęściowy pancerz/kamizelka pancerna (裲裆铠, Liǎngdāng Kǎi)
Główną zbroją podczas dynastii południowej i północnej była Dwuczęściowy pancerz/kamizelka pancerna (裲裆铠, Liǎngdāng Kǎi). Wykonany był głównie z twardego metalu i skóry, z łuskami lub lamelkami w kształcie długich pasów lub rybich łusek. Żołnierze zazwyczaj nosili grubą tkaninę dwuczęściowy podkoszulek (裲裆衫, liǎngdāng shān) pod pancerzem, aby zapobiec otarciom skóry przez twarde lamele. (Pancerz jest często łączony z koszulką Kask, 兜鍪, Dōumóu).
Strój pospólstwa
Odzież zwykłych ludzi w okresie Wei-Jin była bardzo zróżnicowana, co zostało uchwycone na obrazach przedstawiających sceny z życia codziennego, takie jak zbieranie liści morwy, rolnictwo, polowanie i ucztowanie. Przykłady obejmują spódnice i szaty kobiet, szaty rolników, czapki i kapelusze myśliwych oraz pasterzy.
Wzory dekoracyjne
Zagraniczne motywy dekoracyjne znacznie wzbogaciły wzory używane podczas Wei-Jin i dynastie południowo-północne (魏晋南北朝, Wèijìn Nánběicháo). Obejmowały one:
- The Wzór świętego drzewa (圣树纹, Shèngshù Wén), który posiadał cechy charakterystyczne dla starożytnych arabskich dekoracji.
- Inspirowany buddyzmem Wzór transformacji Niebiańskiego Króla (天王化生纹, Tiānwáng Huàshēng Wén).
- Złożone małe i średnie wzory geometryczne.
- The Wzór wiciokrzewu (忍冬纹, Rěndōng Wén).
Wzory te łączyły wspólne cechy symetrycznego układu, niskiej dynamiki i silnego uroku dekoracyjnego.
