Afbeelding van een ambtenaar in toga - detail uit Nimf van de Luo-rivier door Gu Kaizhi
Inleiding en historische context
Bijna vanaf de dag dat kleding verscheen, hebben mensen hun sociale status, leefgewoonten, esthetische smaak en verschillende culturele concepten erin geïntegreerd. Het uiterlijk van kleding is de meest directe en realistische weerspiegeling van het sociale en historische landschap; in die zin is de geschiedenis van kleding ook een levendige geschiedenis van de ontwikkeling van de beschaving. Chinezen zijn gewend om het dagelijks leven samen te vatten als “kleding, voedsel, huisvesting en vervoer” (衣食住行, yī shí zhù xíng), waarbij kleding op de eerste plaats komt, wat het belang ervan in het leven aantoont.
Een vrouw in een Zhaju Chuishao gewaad (detail uit de toegeschreven Scroll of Exemplary Women door Gu Kaizhi)
De periode van de Wei-Jin en Zuidelijke-Noordelijke Dynastieën (魏晋南北朝, Wèijìn Nánběicháo): Van 220 na Chr. tot 581 na Chr., na de ineenstorting van de 400-jarige heerschappij van de Han-dynastie, viel China uiteen. De daaropvolgende conflicten, met name de Drie Koninkrijken, en de machtsstrijd van de twee Jin Dynastieën, gaven talrijke omringende nomadische volkeren de kans om van de gelegenheid gebruik te maken en stichtten meer dan een dozijn kleine koninkrijken in de Centrale Vlakten. Dit liet China achter in de ongekende chaos van de Wei-Jin en Zuidelijke-Noordelijke Dynastieën (魏晋南北朝, Wèijìn Nánběicháo) uit de 3e tot 6e eeuw.
De oorlogen en massale etnische migraties leidden tot de botsing en uitwisseling van verschillende regionale culturen. De functionaliteit van traditionele kleding werd in deze tijd versterkt, terwijl de esthetische stijl een etherische en afstandelijke kwaliteit nastreefde, bekend als de Etherisch en onsterfelijk gedrag (仙风道骨, Xiānfēng Dàogǔ).
Een deel van Gu Kaizhi's Vermaningen van de Instructrice aan de Hofdames (Oostelijke Jin Dynastie), in het British Museum, Londen. De mannelijke figuur draagt een lang gewaad met wijde mouwen en een gebogen kraag, terwijl de vrouwelijke figuur een “wo duo” knotkapsel heeft, een blouse met rechterflap draagt met afhangende mouwen en een rok tot aan de grond, de taille vastgebonden met een smalle lintceintuur.
Mannelijke kleding
Kooidop van gelakt gaas (漆纱笼冠, Qīshā Lóngguān)
Hoofdtooi van gelakt gaas (gereconstrueerd op basis van overlevende zijdeschilderingen, muurschilderingen en opgegraven aardewerken beeldjes)
De Kooidop van gelakt gaas (漆纱笼冠, Qīshā Lóngguān) was een zeer kenmerkend en belangrijk type hoofddeksel tijdens de Wei-Jin en Zuidelijke-Noordelijke Dynastieën (魏晋南北朝, Wèijìn Nánběicháo). Hij kon door zowel mannen als vrouwen gedragen worden. De pet, die zo genoemd werd omdat hij gemaakt was van fijn zwart gelakt gaas, had een platte bovenkant, oorflappen die aan beide kanten naar beneden hingen en aan de onderkant werd vastgemaakt met zijden linten.
Een edelman en zijn bedienden in gewaden met wijde mouwen (detail uit Gu Kaizhi's Nimf van de Luo-rivier)
Los shirt met wijde mouwen (大袖宽衫, Dàxiù Kuānshān)
Mensen tijdens de Wei-Jin periode vereerden het Taoïsme en de Metafysica. In de hoop op onsterfelijkheid werden elixers geraffineerd en geconsumeerd (丹药, dānyào) kwam vaak voor. Omdat het innemen van elixers het lichaam vaak een warm gevoel gaf, waren nauwsluitende kleren ongeschikt. In combinatie met het streven naar de Etherisch en onsterfelijk gedrag (仙风道骨, Xiānfēng Dàogǔ), gaven de mensen in deze tijd de voorkeur aan losse en volumineuze kleding, beter bekend als de Los shirt met wijde mouwen (大袖宽衫, Dàxiù Kuānshān).
Een man met een geplooide broek (aardewerk beeldje uit de Noordelijke Dynastieën, origineel bewaard gebleven artefact)
Kuzhe (裤褶, Kùzhě)
Kuzhe (裤褶, Kùzhě) was in wezen een combinatie van top en broek, meestal met een top met grote mouwen en een broek met wijde pijpen. Oorspronkelijk was het de traditionele kleding van noordelijke nomadenstammen. Kuzhe werd wijdverspreid in Han-Chinese regio's tijdens de Zuidelijke en Noordelijke Dynastieën. Toen de manchetten van broeken wijder werden, gebruikten mensen brokaten riemen om de broekspijpen samen te binden zodat ze makkelijker konden bewegen. Gebonden broek (缚裤, Fùkù). Later werden zowel de mouwen als de broekmanchetten nog uitgebreider, waardoor termen als Geplooid kledingstuk met wijde mouwen (广袖褶衣, Guǎngxiù Zhěyī) en Broek met grote mond (大口裤, Dàkǒu Kù), die erg populair waren.
Een vrouw met een geplooide broek (aardewerk beeldje uit de Noordelijke Dynastieën, origineel bewaard gebleven artefact)
Wetenschappelijke kleding
Onder invloed van de heersende filosofische stromingen (metafysica, taoïsme en boeddhisme), pleitten de literati en de adel voor nihiliteit, negeerden ze formaliteiten en leidden ze soms een ongeremd leven in hun jacht op de Etherisch en onsterfelijk gedrag (仙风道骨, Xiānfēng Dàogǔ). Qua kleding uitte dit zich in een voorkeur voor losse shirts (shānzi), vaak open gedragen om de borst bloot te leggen, symboliseert vrijheid en ongedwongenheid.
Vrouwelijke kleding
Kledingstuk met meerdere zoompanelen en sleepsplitten (杂裾垂髾服, Zájū Chuíshā Fú)
Vrouwen in de Wei-Jin periode bevestigden lagen overlappende driehoekige decoratieve stof aan de zoom van hun kleding. shenyi (een traditioneel gewaad uit één stuk), en knoop ook een weishang (taille rok), waaruit vele lange sjerpen kwamen. Omdat er zachte en vloeiende zijde werd gebruikt, zorgden deze versieringen ervoor dat de vrouwen dynamischer en ritmischer leken tijdens het lopen. Deze elementen smolten uiteindelijk samen tot de stijl die bekend staat als de Kledingstuk met meerdere zoompanelen en sleepsplitten (杂裾垂髾服, Zájū Chuíshā Fú), waardoor Wei-Jin vrouwen een beweeglijke en etherische uitstraling kregen.
Afbeelding van een vrouw in een Zhaju Chuishao gewaad - detail uit Nimf van de Luo rivier door Gu Kaizhi.
Shirt en rok (衫裙, Shānqún)
De Shirt en rok (衫裙, Shānqún) was de gebruikelijke kleding voor Wei-Jin vrouwen. Het bovenste kledingstuk (shān) was nauwsluitend, maar de mouwen waren wijd en volumineus. De rok (qún) had vaak meerdere plooien, reikte tot aan de vloer en was losjes en vloeiend. Dit silhouet - nauwsluitend aan de bovenkant en volumineus aan de onderkant - in combinatie met rijke accessoires, toonde de elegante en mooie gratie van Wei-Jin vrouwen, waardoor het een klassieke vorm van traditionele Chinese vrouwenkleding is.
Een beschilderd vrouwenfiguurtje met een kruisvormige hoge knot en een blouse met smalle mouwen en rok (opgegraven uit een Noordelijke Wei tombe in Caocangpo, Xi'an, provincie Shaanxi)Een beschilderd vrouwenfiguurtje met een kruisvormige hoge knot en een blouse met smalle mouwen en rok (opgegraven uit een Noordelijke Wei tombe in Caocangpo, Xi'an, provincie Shaanxi)
Buns voor vrouwen
Wei-Jin vrouwen gebruikten graag pruiken (jiǎfà) om hun haar in knotjes te stylen. Veel voorkomende stijlen waren:
- Kruisbroodje (十字髻, Shízì Jì*): Op de kruin werd een kruisvorm gestyled met de rest van het haar naar beneden hangend.
- opgerolde Bun (盘桓髻, Pánhuán Jì*): Het haar werd herhaaldelijk opgerold voordat het in een knot werd gevormd.
- Vliegend onsterfelijk broodje (飞天髻, Fēitiān Jì*): Het haar was gerangschikt in ringen die in de lucht zwaaiden.
Pruiken werden gebruikt om de hoogte van de knot te vergroten, wat een mooi, asymmetrisch en verleidelijk effect gaf.
Musicus gekleed in een Ruqun (blouse-en-rok ensemble) - Noordelijke Dynastieën aardewerk beeldje (bewaard gebleven artefact).
Militaire en burgerlijke kleding
Tweedelig pantser/vest (裲裆铠, Liǎngdāng Kǎi)
Het belangrijkste pantser tijdens de Zuidelijke en Noordelijke Dynastieën was de Tweedelig pantser/vest (裲裆铠, Liǎngdāng Kǎi). Het was meestal gemaakt van hard metaal en leer, met schubben of lamellen in de vorm van lange stroken of visschubben. Soldaten droegen meestal een dikke doek tweedelig onderhemd (裲裆衫, liǎngdāng shān) onder het pantser om te voorkomen dat de harde lamellen de huid schuren. (Het pantser wordt vaak gecombineerd met een Helm, 兜鍪, Dōumóu).
Burgerkleding
De kleding van gewone mensen tijdens de Wei-Jin periode was zeer divers en is vastgelegd in schilderijen met scènes uit het dagelijks leven, zoals het verzamelen van moerbeibladeren, landbouw, jacht en feesten. Voorbeelden zijn de rokken en gewaden van de vrouwen, de gewaden van de boeren, de petten en hoeden van de jagers en de puttees/boeien van de herders.
Decoratieve patronen
Buitenlandse decoratieve motieven vormden een aanzienlijke uitbreiding van de patronen die werden gebruikt tijdens de Wei Jin en Zuidelijke-Noordelijke Dynastieën (魏晋南北朝, Wèijìn Nánběicháo). Deze omvatten:
- De Heilig Boompatroon (圣树纹, Shèngshù Wén), met kenmerken van de oude Arabische decoratie.
- De boeddhistisch geïnspireerde Hemelkoning transformatiepatroon (天王化生纹, Tiānwáng Huàshēng Wén).
- Samengestelde kleine tot middelgrote geometrische patronen.
- De Kamperfoeliepatroon (忍冬纹, Rěndōng Wén).
Deze patronen deelden de gemeenschappelijke kenmerken van symmetrische ordening, lage dynamiek en sterke decoratieve aantrekkingskracht.
